ΑΣΤΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑ

Από πού προέρχεται η βόμβα στη Γλυφάδα (Οκτώβριος 2023);

Με αφορμή πρόσφατη είδηση, σχετικά με εντοπισμό και εξουδετέρωση βόμβας του Β΄ Παγκοσμίου στη Γλυφάδα, αλλά και εν όψει της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου, δημοσιεύουμε επικαιροποιημένα στοιχεία παλιάς μας έρευνας για τα γερμανικά καταφύγια και το παραλιακό οχυρό στην περιοχή Γλυφάδας-Βούλας, χώροι με τους οποίους μπορεί να σχετίζεται το επικίνδυνο εύρημα.

Ιστορικά

Τα γερμανικά στρατεύματα, το 1941, αποφάσισαν να οχυρώσουν ολόκληρη την ακτογραμμή της Αττικής αμέσως μετά την εγκατάστασή τους στη χώρα. Σε στρατηγικές θέσεις ζωτικής σημασίας, που αποτελούσαν μέρος της αλυσίδας προστασίας της Αττικής έναντι συμμαχικής απόβασης, κατασκεύασαν πλήθος μικρών ή μεσαίων στρατιωτικών μονάδων με ατομικές θέσεις μάχης σε κτίσματα ειδικών προδιαγραφών (πολυβολεία) και ολόκληρα οχυρά με στιβαρές πυροβολαρχίες, στα δυτικά, νότια και ανατολικά παράλια (Γλυφάδα, Σούνιο, Λαύριο, Ραφήνα κ.α.).

Μια από τις παλιές εξερευνήσεις της ομάδας μας, το 2013, στις ακτές του Σαρωνικού, στάθηκε όχι μόνο εντυπωσιακή αλλά και πρωτότυπη αφού, εκτός από όσα εμείς είδαμε, προκάλεσε και πολλούς άλλους αστικούς εξερευνητές να κάνουν το ίδιο! Πρόκειται για δύο “δίδυμα” υπόγεια καταφύγια, κατασκευασμένα από τα γερμανικά στρατεύματα, ως τμήματα ενός μεγαλύτερου στρατιωτικού οχυρού, που μέχρι τότε ήταν τελείως άγνωστα! Για την εξερεύνηση αυτή, μετά από έναν πρόχειρο εντοπισμό της πιθανής θέσης που είχα κάνει τότε μέσω αεροφωτογραφίας, οφείλουμε να ευχαριστήσουμε τον φίλο μας Παναγιώτη Γεωργίου που μας έφερε σε επαφή με τον Τάκη Θεοδώρου, ο οποίος γνώριζε από πολύ παλιά την περιοχή και μας βοήθησε να εντοπίσουμε αλλά και να εξερευνήσουμε τις υπόγειες στοές των καταφυγίων.

Τα αντιαεροπορικά καταφύγια της Αθήνας

Η ιστορία της πηγής της Κλεψύδρας και ο ρόλος της από την αρχαιότητα μέχρι το 1821

Είσοδος και κάθοδος προς τους υπόγειους χώρους της πηγής της Κλεψύδρας, στην Ακρόπολη (λήψη 2016).

Η ιστορία της πηγής αρχίζει από την Ύστερη Νεολιθική περίοδο (3.500-3.000 π.Χ.), με τη διάνοιξη φρεάτων στη ΒΔ πλευρά του βράχου της Ακρόπολης. Ονομάστηκε Κλεψύδρα γιατί το νερό της συχνά χανόταν, ενώ στην αρχή που εντοπίστηκε στη φυσική της μορφή, μέσα σ’ ένα σπήλαιο, ονομαζόταν Εμπεδώ, αποτελώντας πιθανότατα τόπο λατρείας της ίδιας Νύμφης. Το πρώτο κρηναίο οικοδόμημα, η μορφή του οποίου υπαγορεύτηκε από το σχήμα του ίδιου του σπηλαίου, κατασκευάστηκε περί το 470-460 π.Χ., στα χρόνια του στρατηγού Κίμωνα. Επρόκειτο για ένα ορθογώνιο κτίσμα με κλίμακα εισόδου στη ΒΔ γωνία του, το οποίο περιέκλειε μία ορθογώνια δεξαμενή συλλογής του νερού και ένα πλάτωμα στα ΒΔ της, από το οποίο αντλούσαν το νερό. Ένας αγωγός υπερχείλισης της πηγής διέτρεχε την αυλή που κατασκευάστηκε στα βορειοανατολικά της, με κατεύθυνση προς τα βόρεια.

ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ: Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ!

Αντίσαμος

Πολυάριθμοι επισκέπτες της παραδεισένιας μεγαλονήσου του Ιονίου προτιμούν τις πανέμορφες οδικές διαδρομές, επιλέγουν τις γνωστές, διάσημες παραλίες και άλλους, κλασικούς προορισμούς του νησιού που συνδυάζουν τοπικό παραδοσιακό φαγητό και φυσικά το διάσημο κεφαλονίτικο κρασί (ρομπόλα)! 

Μύρτος και Άσσος

Πόσοι όμως αναζητούν άγνωστες, κρυμμένες παραλίες-έκπληξη, ανεξερεύνητες τοποθεσίες, πεζοπορικές διαδρομές, εναλλακτικούς προορισμούς με αξιοθέατα, όπως αρχαίες ακροπόλεις και εγκαταλειμμένα χωριά, υπόγειες λίμνες και κρυστάλλινα σπήλαια (πέραν των γνωστών Μελισσάνη-Δρογκαράτη), "κατακόμβες" όπως η σκήτη Αγίου Γερασίμου, ιταλικές υπόγειες στοές οχυρωματικών έργων και καταφύγια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου;

TΕΧΝΙΚH ΑΝAΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣIΑΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜAΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΒAΛΛΕΤΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΟYΝ ΚΑΙ ΝΑ ΜΕΛΕΤΗΘΟYΝ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΟΥΝ ΣΤΟ ΑΜΕΣΟ ΜΕΛΛΟΝ.  (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ)

Μέρος του υδρογραφικού δικτύου του λεκανοπεδίου (κόκκινο: καλυμμένες κοίτες)

Τα ρέματα του λεκανοπεδίου της Αθήνας καλύπτονται σταδιακά από το 1840 μέχρι σήμερα.  Ιδιαίτερα οι κοίτες που εγκιβωτίστηκαν από τον 19ο αιώνα μέχρι και τις δεκαετίες 1960-70 παρουσιάζουν σε αρκετές θέσεις προβλήματα και βλάβες (εισροές ακαθάρτων, φθορές, αστοχίες, εμφράξεις), που είτε είναι επιβλαβείς για το περιβάλλον είτε επηρεάζουν τις ομαλές συνθήκες ροής των αγωγών. Δεδομένου του σημαντικότατου ρόλου που κατέχει το δίκτυο των καλυμμένων ρεμάτων του λεκανοπεδίου στην αντιπλημμυρική προστασία των περιοχών που ανήκουν στις αντίστοιχες υδρολογικές λεκάνες, η διάγνωση της υφιστάμενης κατάστασης των δυσπρόσιτων και αθέατων υπόγειων τμημάτων και η καταγραφή των τύπων και των διαστάσεων των διατομών τους, οπωσδήποτε έχει προληπτικό χαρακτήρα που σχετίζεται με την αντιμετώπιση των πλημμυρικών φαινομένων. Με βάση τις εικόνες που έχουν καταγραφεί σε έργα που εκτελέστηκαν μέσα σε καλυμμένες κοίτες ρεμάτων, κατά την τελευταία δεκαετία, τα προβληματικά σημεία είναι αρκετά και χρήζουν καταγραφής. Η καταγραφή αυτή σχετίζεται με την προστασία του περιβάλλοντος και  με την αποτροπή κινδύνων που μπορεί να προκληθούν από οποιαδήποτε δυσλειτουργία των υπόγειων αγωγών κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων, αλλά και από ενδεχόμενες τοπικές αστοχίες των παλαιών δομικών στοιχείων που ενδέχεται να προκαλέσουν καθίζηση στην επιφάνεια, όπως η κοίτη του Ιλισού στον Ταύρο που παραμένει κατεστραμμένη και επικίνδυνη από το 2018, και μετά από κάθε καταιγίδα φθείρεται περισσότερο.

Επικίνδυνο νεροφάγωμα και αστοχία πλευρικού τοιχίου στην κοίτη του Ιλισού (Ταύρος)

 

Η Κεφαλονιά του μύθου και κατ' άλλους πατρίδα του Οδυσσέα, με την απέραντη φυσική ομορφιά... Σαγηνευτικές εικόνες βαθυπράσινων πλαγιών και καταγάλανων νερών που ταξιδεύουν υπογείως από τη μια άκρη του νησιού στην άλλη, πλαισιώνουν ένα εκπληκτικό οδοιπορικό στους κρυμμένους της "θησαυρούς". Ένα οδοιπορικό που στο διάβα του βρίσκει τη Σάμη, το Φισκάρδο, το Αργοστόλι, την απέραντη παραλία του Μακρύ Γιαλού, τα πασίγνωστα σπήλαια Μελισσάνης και Δρογκαράτης, τη Μονή του πολιούχου Αγίου Γερασίμου, την ακρόπολη της αρχαίας Σάμης, το φρούριο του Αγίου Γεωργίου και άλλους άγνωστους κρυμμένους υπόγειους ή επί της μαγευτικής αυτής γης καταπληκτικούς θησαυρούς. Στο διάβα μας τόποι και ιδιαίτεροι άνθρωποι που ονομάζουν γρούσπες τα βαραθρώδη σπήλαια με τις πράσινες ή γαλάζιες λίμνες στα έγκατα της γης, μνημεία, λίμνες, σπήλαια και υπόγειες στοές, είναι αρκετά για να μας γεμίσουν με εικόνες οι οποίες θα ξεθωριάσουν αργά από τη μνήμη και την καρδιά μας, μέχρι να επιστρέψουμε. Γιατί εδώ ο τόπος είναι ζωντανός και μιλάει στην ψυχή μας...