ΑΣΤΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑ. Από το Blogger.
RSS

Υπόγειος Πειραιάς: Αντιαεροπορικό Καταφύγιο στον Προφήτη Ηλία

Ετικέτες , , ,


Η ανάρτηση αφιερώνεται σε όλους τους φίλους που αρέσκονται να ακολουθούν είτε από την οθόνη τους, είτε από κοντά τα υπόγεια αυτά μονοπάτια των πόλεων. Και έπεται φυσικά η συνέχεια... 

Το παρόν θέμα ίσως αποτελεί για άλλους ένα ασήμαντο ξεχασμένο υπόγειο κάτω από μια πλατεία. Για εμάς όμως είναι μια "εξερεύνηση" σταθμός, από την οποία ξεκίνησε η ιδέα των υπόγειων αστικών εξερευνήσεων. Και από τότε ακολούθησαν πολλές ωραίες στιγμές, κατεβαίνοντας όλο και βαθύτερα, και τελευταία σε όλο και πιο απρόσιτους προορισμούς, στους οποίους για να καταλήξει κανείς πρέπει να ανοίξουν "πύλες", που για πολλά χρόνια έμοιαζαν επτασφράγιστες...
Όπως αναφέρθηκε λοιπόν και σε προηγούμενη ανάρτηση (Καταφύγιο Καστέλας) ένα άλλο υπόγειο πολεμικό καταφύγιο που κατασκευάστηκε για τις ανάγκες του Β΄ παγκοσμίου, βρίσκεται στον λόφο του Προφήτη Ηλία. Είναι ένα μικρό αντιαεροπορικό καταφύγιο, χωρίς ιδιαίτερα μεγάλους χώρους, αφού στην ίδια περιοχή υπάρχει και το προηγούμενο της Καστέλας, με το οποίο μοιάζουν κατασκευαστικά (όχι αρχιτεκτονικά), αλλά αυτό εδώ δεν διατηρεί τις εγκαταστάσεις του (υδραυλικά, ηλεκτρικά, κ.λπ.). Θα επαναλάβω και σε αυτή την ανάρτηση ότι οι στοές του είναι περιορισμένου μήκους και δεν επικοινωνούν με καμία άλλη τοποθεσία, ούτε με το πλησιέστερο έτερο καταφύγιο. Οτιδήποτε υφίσταται από αυτό σήμερα είναι κατασκευή σύγχρονη, και επίσης -λόγω μεγέθους- δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως «δίκτυο στοών» όπως αλλού αναφέρεται, ούτε και διαθέτει καταπακτή εξόδου προς την παρακείμενη εκκλησία.

ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 1
Διαβάστε περισσότερα »

Υμηττός: το μυστικό σπήλαιο στις σήραγγες της Ντούκας (Κορωπίου)

Ετικέτες , , , ,


Χρόνος: αρχές Φεβρουαρίου του 2013, σημείο εκκίνησης: Αργυρούπολη, μέσο: ποδήλατο, προορισμός: Κορωπί μέσω Βάρης-Κορωπίου, σκοπός: η επίσκεψη σε έναν ιδιαίτερο κρυμμένο προορισμό του Υμηττού: υπόγεια στοά που καταλήγει σε σπήλαιο!

Σχεδόν 6 χιλιόμετρα έξω από το Κορωπί, σε αρκετή δηλαδή απόσταση και δυτικά από την κατοικημένη περιοχή, φτάσαμε να εντοπίζουμε την είσοδο της στοάς μέσα στη ρεματιά της Ντούκας, μετά από μικρή αναζήτηση στην τοποθεσία εκείνη όπου έπρεπε να βρισκόταν, σύμφωνα με τις πληροφορίες. 
Η σήραγγα λέγεται πως ανοίχτηκε ως διερευνητική για έργο οδοποιΐας που επρόκειτο να συνδέσει το Κορωπί με τη Γλυφάδα, βάσει ενός σχεδίου που διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 1979, αλλά ποτέ όμως δεν υλοποιήθηκε. Το σχέδιο ίσως τότε να ναυάγησε ήδη από μόνο του, καθώς το έργο μάλλον δεν έμοιαζε να είναι η καλύτερη δυνατή επιλογή για να συνδέσει τις δυο περιοχές. Η θέση που επιλέχθηκε για τη δοκιμαστική διάνοιξη πιθανόν να μην ήταν η καλύτερη δυνατή, ωστόσο οι εργασίες προχώρησαν σε αρκετό -για την περίσταση- βάθος. Εν τέλει, οι λόγοι για τους οποίους ανοίχτηκε και έπειτα εγκαταλείφθηκε η συγκεκριμένη στοά δεν έχουν αποσαφηνιστεί. Το μικρό στολισμένο σπήλαιο που εντοπίστηκε κατά τη διάνοιξη και εκατέρωθεν της κύριας σήραγγας της Ντούκας, δεν φαίνεται να αποτελεί -στη χώρα αυτή τουλάχιστον- τον λόγο για τον οποίο έμεινε ανολοκλήρωτο το έργο...

ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 1
Διαβάστε περισσότερα »

Αστικά μυστικά περάσματα: Η γαλαρία του Περισσού (Αθήνα)

Ετικέτες , , , ,


...Οι υπόγειες στοές της Αθήνας και των γύρω περιοχών, περιλαμβάνουν ενίοτε και εγκαταλελειμμένα ορυχεία.

Δύο πολύ χαρακτηριστικές περιπτώσεις παρουσίας παλιών εκτεταμένων δικτύων ορυχείων με βαθιές υπόγειες γαλαρίες κάτω από αθηναϊκές συνοικίες, είναι αυτά της Ανθούπολης (Περιστέρι) και της Καλογρέζας (ΟΑΚΑ).
Χαρακτηριστική είναι επίσης και η περίπτωση παρουσίας μικρών ορυχείων σιδήρου κοντά σε αθηναϊκούς οικισμούς, όπως αυτά που έχουμε ήδη επισκεφτεί στο Χαϊδάρι και την Πεντέλη. Μια λιγότερο σημαντική προσπάθεια φαίνεται πως έγινε κάποια στιγμή και στον Περισσό, η οποία όμως μάλλον εγκαταλείφθηκε, ίσως λόγω της μικρής περιεκτικότητας του υπεδάφους. Εμείς εντοπίσαμε ίχνη της εξόρυξης αυτής, και επισκεφτήκαμε μια μικρή υπόγεια διαδρομή με χαμηλές γαλαρίες. Το σημείο της εισόδου δεν παρέπεμπε σε κάτι ανάλογο με αυτό που συναντήσαμε, αλλά η έκπληξη εμφανίστηκε μετά τα πέντε πρώτα μέτρα…

ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 0
Διαβάστε περισσότερα »

Λόφος Κοίλης στα Α. Πετράλωνα: σπηλιές του αίματος & του πολέμου

Ετικέτες , , , , ,


Τα σκοτεινότερα σημεία της Αθήνας, βρίσκονται στα πιο πολυσύχναστα περάσματα, αλλά κανένας δεν τα “βλέπει”...

Ο λόφος Δεξαμενής ή Κοίλης βρίσκεται στα Άνω Πετράλωνα, στη διασταύρωση των οδών Κοίλης και Καλλιρόης, κάτω από την οποία ρέει υπογείως ο Ιλισός, που περνούσε κάποτε μπροστά από το λόφο. Μάλιστα σε περιόδους πολιορκίας παλαιότερων εποχών, κατέβαιναν και έπαιρναν το νερό από το ρέμα, που τότε το ονόμαζαν «της Καλλιρόης».
Κατά τον 19ο αιώνα, ονομαζόταν «Λόφος Φιλάρετου», λόγω του ιδιοκτήτη Δημήτριου Φιλάρετου. Το 1928, όταν η εταιρεία ΟΥΛΕΝ πέτυχε αναγκαστική απαλλοτρίωση περίπου δύο στρεμμάτων προκειμένου να δημιουργήσει δεξαμενή για την ύδρευση της Καλλιθέας, καθιερώθηκε η ονομασία «Δεξαμενή».
Αργότερα χρησιμοποιήθηκε γενικότερα το τοπωνύμιο «Σπηλιά», ή πιο συγκεκριμένα «Σπηλιά Πολέμου» και «Σπηλιά Δοντά», ονομασίες που απαντώνται και σε επίσημα συμβόλαια. Τα τοπωνύμια «Πολέμου» και «Δοντά» φαίνεται πως αντιστοιχούσαν στις δύο «αιματοβαφείς» σπηλιές της περιοχής, όπως τις αποκαλούσαν οι εφημερίδες, και όχι άδικα. Η πρώτη ονομάζεται έτσι, επειδή χρησιμοποιήθηκε από τους Αθηναίους κατά την επανάσταση του ’21, ενώ η χρήση του επωνύμου της ιστορικής αθηναϊκής οικογένειας Δοντά στη δεύτερη, πιθανώς να σχετίζεται με ιδιοκτησία της ή με έρευνες στην περιοχή. Γιατί όμως «αιματοβαφείς»;

ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 1
Διαβάστε περισσότερα »

Από τις υπόγειες στοές της Αθήνας...

Ετικέτες , ,


Οι υπόγειες στοές της πόλης της Αθήνας και των περιχώρων, αποκαλύπτονται σε όσους τις αναζητούν. Δεν αποτελούν ενιαίο δίκτυο, είναι διαφορετικών τύπων και μεγεθών, διαφορετικών χρήσεων, και κατασκευάστηκαν οπωσδήποτε σε διάφορες περιόδους. Βρίσκονται σε διαφορετικά βάθη, από πολύ μικρά (ακριβώς κάτω από την επιφάνεια του εδάφους), μέχρι και πολύ μεγάλα, που αγγίζουν και τα 50 μέτρα.
Δεν θα θέλαμε όμως εδώ να σας κουράσουμε γράφοντας τι εξυπηρετούσαν όλοι αυτοί οι τύποι στοών, εξάλλου αυτό κάνουμε συνεχώς, στις τρέχουσες δημοσιεύσεις του ιστολογίου. Σήμερα, απλά θα σας μεταφέρουμε τις ευχές μας για τη νέα χρονιά, μέσα από μερικές εκ των πιο άγνωστων υπογείων στοών της μεγαλούπολής μας, τις οποίες έχουμε επισκεφτεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών.
Το γεγονός ότι παρουσιάζονται μαζί, δεν σημαίνει ότι σχετίζονται οπωσδήποτε μεταξύ τους, και σε καμία περίπτωση δεν συνδέονται. Βρίσκονται σε διαφορετικές τοποθεσίες μέσα και έξω από το κέντρο της πόλης. Δεν μας απασχολεί εάν έχουν μεγάλο ή μικρό μήκος, ιδιαίτερη ιστορία, ή αν είναι σημαντικές ή "ασήμαντες". Μας αρκεί απλά που υπάρχουν κάτω από τα πόδια μας, και που μας δίνουν την ευκαιρία να βρεθούμε στο εσωτερικό τους... Να είστε καλά.

ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 0
Διαβάστε περισσότερα »

Ολυμπιακό Χωριό: η άγνωστη υπόγεια στοά (υδραγωγείο Δήμογλι)

Ετικέτες , , , , , , ,


Kάτω από το Ολυμπιακό Χωριό, και σε βάθος 30 - 40 μέτρων, ξεκινούν υπόγειες στοές που κατασκευάστηκαν κατά τα ρωμαϊκά χρόνια αλλά και στις αρχές του 20ού αιώνα, με σκοπό να μεταφέρεται από το εσωτερικό τους πόσιμο νερό στην Αθήνα. Επικοινωνούν με την επιφάνεια μέσω βαθιών πηγαδιών. Τα στόμια μερικών, βρίσκονται σήμερα καλυμμένα εντός του χωριού, όμως οι περισσότεροι από τους κατοίκους αγνοούν τη σημασία τους, και φυσικά την ύπαρξη του Αδριάνειου Υδραγωγείου στο οποίο ανήκουν... 

Επί δημαρχίας Σπύρου Μερκούρη, και υπό τη διεύθυνση του μηχανικού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, πραγματοποιήθηκε -ξεκινώντας από το 1900- επιμελής καθαρισμός και επισκευή του Αδριάνειου Υδραγωγείου, από τη θέση Δήμογλι στο σημερινό Ολυμπιακό Χωριό μέχρι τη θέση Ψαλίδι Αμαρουσίου (σε μήκος 15 χιλιομέτρων), προκειμένου να λυθεί -έστω και προσωρινά- το πρόβλημα λειψυδρίας που αντιμετώπιζε η Αθήνα.
Μετά από μελέτη της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου, και πιο συγκεκριμένα έκθεση του Πρωτοπαπαδάκη «περί της καταστάσεως των υδραγωγείων και των απαραίτητων ενεργειών», αποφασίστηκε η εκτέλεση νέων υδραυλικών εργασιών σε πολλά σημεία του Αδριάνειου Υδραγωγείου. Μία από αυτές ήταν η προέκτασή του από τη θέση όπου ξεκινούσε η αρχαία υπόγεια σήραγγα στο Δήμογλι. Η συγκεκριμένη εργασία διάρκεσε όλο το έτος 1901, και ξαναξεκίνησε -μετά από διακοπή- το 1903, τελειώνοντας το Σεπτέμβριο του 1904.
 
ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 0
Διαβάστε περισσότερα »

Υπόγειος Πειραιάς: Το διώροφο εγκαταλειμμένο καταφύγιο Καστέλας

Ετικέτες , , , ,


«Άγνωστος»(;) Υπόγειος Πειραιάς: Όταν οι λέξεις δηλώνουν κάτι λιγότερο…

Τελευταία, παρατηρήθηκε στο διαδίκτυο η ευρεία αναδημοσίευση παλαιότερης αρθρογραφίας (2002) σχετικής με τον «Υπόγειο Πειραιά», με κύριο σκοπό -ελλείψει άλλου υλικού- ανάλογο των αντίστοιχων δημοσιευμάτων για την «Υπόγεια Αθήνα», δηλαδή τον εντυπωσιασμό μιας μεγάλης μερίδας αναγνωστών με ενδιαφέροντα γενικά. Είναι κατανοητό βέβαια ότι οι δημοσιεύσεις αυτές δεν έγιναν με ευθύνη του αρθρογράφου, αλλά αυθαίρετα. Στη συγκεκριμένη αρθρογραφία, αναφέρονται γενικώς και ενίοτε ασαφώς και με ύφος συνομωσιολογικό, μερικά από τα πιο γνωστά και προσβάσιμα υπόγεια σημεία ενδιαφέροντος του Πειραιά, κάποιες μαρτυρίες, ερμηνείες, απόψεις κ.ά.
Το πειραϊκό αστικό περιβάλλον όμως, όπως διαπιστώνεται συνεχώς, διαθέτει και πολλά «μυστικά» (ακόμη) που αφορούν υπόγειους χώρους, για τα οποία οι βιβλιογραφικές ή οι διαδικτυακές αναφορές είναι ελάχιστες. Περιλαμβάνουν άγνωστα και γνωστά χαμένα σπήλαια, υπόγειες στοές και βαθιά πηγάδια σχετικά με το αρχαίο σύστημα ύδρευσης της πόλης, ίσως κάποιες γαλαρίες εξόρυξης και διαφυγής, άγνωστα υδραγωγεία, αρχαίες δεξαμενές και άλλα υδραυλικά έργα, πλήθος λαξευμένων θαλάμων διαφόρων χρήσεων, ορύγματα, κρύπτες και υπόγεια εκκλησιών, αρχαίες οικίες, τα τείχη, τάφους, και τέλος -από την σύγχρονη εποχή- υπόγεια καταφύγια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Πολλά από αυτά τα συνήθως εντυπωσιακά και άγνωστα στους πολλούς υπόγεια έργα, δεν είναι προσβάσιμα στις μέρες μας, ή είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσεγγιστούν. Εμείς έχουμε ήδη επισκεφτεί κάποια, και εν καιρώ θα προσπαθήσουμε περισσότερα, ώστε να τα παρουσιάσουμε μελλοντικά μέσα από αυτό το ιστολόγιο, όπως βέβαια και άλλα εκ των πολύ γνωστών (π.χ. Σηράγγειον).
Στην παρούσα ανάρτηση τώρα, θα σας ξεναγήσουμε σε ένα από τα αντιαεροπορικά καταφύγια του κεντρικού Πειραιά, που είναι ελάχιστα γνωστό, τουλάχιστον στο εσωτερικό του!
 
ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 0
Διαβάστε περισσότερα »
Εγγραφή σε: Αναρτήσεις (Atom)