ΑΣΤΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑ. Από το Blogger.
RSS

Από τις υπόγειες στοές της Αθήνας...

Ετικέτες , ,


Οι υπόγειες στοές της πόλης της Αθήνας και των περιχώρων, αποκαλύπτονται σε όσους τις αναζητούν. Δεν αποτελούν ενιαίο δίκτυο, είναι διαφορετικών τύπων και μεγεθών, διαφορετικών χρήσεων, και κατασκευάστηκαν οπωσδήποτε σε διάφορες περιόδους. Βρίσκονται σε διαφορετικά βάθη, από πολύ μικρά (ακριβώς κάτω από την επιφάνεια του εδάφους), μέχρι και πολύ μεγάλα, που αγγίζουν και τα 50 μέτρα.
Δεν θα θέλαμε όμως εδώ να σας κουράσουμε γράφοντας τι εξυπηρετούσαν όλοι αυτοί οι τύποι στοών, εξάλλου αυτό κάνουμε συνεχώς, στις τρέχουσες δημοσιεύσεις του ιστολογίου. Σήμερα, απλά θα σας μεταφέρουμε τις ευχές μας για τη νέα χρονιά, μέσα από μερικές εκ των πιο άγνωστων υπογείων στοών της μεγαλούπολής μας, τις οποίες έχουμε επισκεφτεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών.
Το γεγονός ότι παρουσιάζονται μαζί, δεν σημαίνει ότι σχετίζονται οπωσδήποτε μεταξύ τους, και σε καμία περίπτωση δεν συνδέονται. Βρίσκονται σε διαφορετικές τοποθεσίες μέσα και έξω από το κέντρο της πόλης. Δεν μας απασχολεί εάν έχουν μεγάλο ή μικρό μήκος, ιδιαίτερη ιστορία, ή αν είναι σημαντικές ή "ασήμαντες". Μας αρκεί απλά που υπάρχουν κάτω από τα πόδια μας, και που μας δίνουν την ευκαιρία να βρεθούμε στο εσωτερικό τους... Να είστε καλά.

ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 0
Διαβάστε περισσότερα »

Ολυμπιακό Χωριό: η άγνωστη υπόγεια στοά (υδραγωγείο Δήμογλι)

Ετικέτες , , , , , , ,


Kάτω από το Ολυμπιακό Χωριό, και σε βάθος 30 - 40 μέτρων, ξεκινούν υπόγειες στοές που κατασκευάστηκαν κατά τα ρωμαϊκά χρόνια αλλά και στις αρχές του 20ού αιώνα, με σκοπό να μεταφέρεται από το εσωτερικό τους πόσιμο νερό στην Αθήνα. Επικοινωνούν με την επιφάνεια μέσω βαθιών πηγαδιών. Τα στόμια μερικών, βρίσκονται σήμερα καλυμμένα εντός του χωριού, όμως οι περισσότεροι από τους κατοίκους αγνοούν τη σημασία τους, και φυσικά την ύπαρξη του Αδριάνειου Υδραγωγείου στο οποίο ανήκουν... 

Επί δημαρχίας Σπύρου Μερκούρη, και υπό τη διεύθυνση του μηχανικού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, πραγματοποιήθηκε -ξεκινώντας από το 1900- επιμελής καθαρισμός και επισκευή του Αδριάνειου Υδραγωγείου, από τη θέση Δήμογλι στο σημερινό Ολυμπιακό Χωριό μέχρι τη θέση Ψαλίδι Αμαρουσίου (σε μήκος 15 χιλιομέτρων), προκειμένου να λυθεί -έστω και προσωρινά- το πρόβλημα λειψυδρίας που αντιμετώπιζε η Αθήνα.
Μετά από μελέτη της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου, και πιο συγκεκριμένα έκθεση του Πρωτοπαπαδάκη «περί της καταστάσεως των υδραγωγείων και των απαραίτητων ενεργειών», αποφασίστηκε η εκτέλεση νέων υδραυλικών εργασιών σε πολλά σημεία του Αδριάνειου Υδραγωγείου. Μία από αυτές ήταν η προέκτασή του από τη θέση όπου ξεκινούσε η αρχαία υπόγεια σήραγγα στο Δήμογλι. Η συγκεκριμένη εργασία διάρκεσε όλο το έτος 1901, και ξαναξεκίνησε -μετά από διακοπή- το 1903, τελειώνοντας το Σεπτέμβριο του 1904.
 
ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 0
Διαβάστε περισσότερα »

Υπόγειος Πειραιάς: Το διώροφο εγκαταλειμμένο καταφύγιο Καστέλας

Ετικέτες , , , ,


«Άγνωστος»(;) Υπόγειος Πειραιάς: Όταν οι λέξεις δηλώνουν κάτι λιγότερο…

Τελευταία, παρατηρήθηκε στο διαδίκτυο η ευρεία αναδημοσίευση παλαιότερης αρθρογραφίας (2002) σχετικής με τον «Υπόγειο Πειραιά», με κύριο σκοπό -ελλείψει άλλου υλικού- ανάλογο των αντίστοιχων δημοσιευμάτων για την «Υπόγεια Αθήνα», δηλαδή τον εντυπωσιασμό μιας μεγάλης μερίδας αναγνωστών με ενδιαφέροντα γενικά. Είναι κατανοητό βέβαια ότι οι δημοσιεύσεις αυτές δεν έγιναν με ευθύνη του αρθρογράφου, αλλά αυθαίρετα. Στη συγκεκριμένη αρθρογραφία, αναφέρονται γενικώς και ενίοτε ασαφώς και με ύφος συνομωσιολογικό, μερικά από τα πιο γνωστά και προσβάσιμα υπόγεια σημεία ενδιαφέροντος του Πειραιά, κάποιες μαρτυρίες, ερμηνείες, απόψεις κ.ά.
Το πειραϊκό αστικό περιβάλλον όμως, όπως διαπιστώνεται συνεχώς, διαθέτει και πολλά «μυστικά» (ακόμη) που αφορούν υπόγειους χώρους, για τα οποία οι βιβλιογραφικές ή οι διαδικτυακές αναφορές είναι ελάχιστες. Περιλαμβάνουν άγνωστα και γνωστά χαμένα σπήλαια, υπόγειες στοές και βαθιά πηγάδια σχετικά με το αρχαίο σύστημα ύδρευσης της πόλης, ίσως κάποιες γαλαρίες εξόρυξης και διαφυγής, άγνωστα υδραγωγεία, αρχαίες δεξαμενές και άλλα υδραυλικά έργα, πλήθος λαξευμένων θαλάμων διαφόρων χρήσεων, ορύγματα, κρύπτες και υπόγεια εκκλησιών, αρχαίες οικίες, τα τείχη, τάφους, και τέλος -από την σύγχρονη εποχή- υπόγεια καταφύγια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Πολλά από αυτά τα συνήθως εντυπωσιακά και άγνωστα στους πολλούς υπόγεια έργα, δεν είναι προσβάσιμα στις μέρες μας, ή είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσεγγιστούν. Εμείς έχουμε ήδη επισκεφτεί κάποια, και εν καιρώ θα προσπαθήσουμε περισσότερα, ώστε να τα παρουσιάσουμε μελλοντικά μέσα από αυτό το ιστολόγιο, όπως βέβαια και άλλα εκ των πολύ γνωστών (π.χ. Σηράγγειον).
Στην παρούσα ανάρτηση τώρα, θα σας ξεναγήσουμε σε ένα από τα αντιαεροπορικά καταφύγια του κεντρικού Πειραιά, που είναι ελάχιστα γνωστό, τουλάχιστον στο εσωτερικό του!
 
ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 0
Διαβάστε περισσότερα »

Στα άδυτα του ρέματος του Καλαμά... (Ποδονίφτης)

Ετικέτες , , , , ,

 
Είναι πολύ δύσκολο σήμερα να εντοπιστούν πλήρως οι διαδρομές των ρεμάτων, αφού στο μεγαλύτερο μέρος του μήκους τους έχουν διευθετηθεί και αποτελούν μέρος του υπόγειου αποχετευτικού δικτύου (υπόνομοι) και ταυτόχρονα του οδικού δικτύου της πόλης. Τμήματά τους μπορεί να τα διακρίνει κανείς κάτω από τους πιο φαρδείς δρόμους, ιδιαίτερα αυτούς που έχουν νησίδα στη μέση – μια αλάθητη ένδειξη καλυμμένου ρέματος.

Για αιώνες τώρα τα ρέματα της Αττικής γής διατρέχουν απ' άκρη σ' άκρη το λεκανοπέδιο δημιουργώντας λωρίδες πρασίνου, χαράσσοντας ταυτόχρονα με αυτόν τον τρόπο και τα διοικητικά σύνορα κάποιων εξ αυτών των περιοχών.
Δυστυχώς όμως από τις αρχές της δεκαετίας του '50 και λόγω της άναρχης δόμησης, από την μια πολλά ρέματα που εγκιβωτίστηκαν, και από την άλλη η έλλειψη τεχνογνωσίας σε συνδυασμό με την πλήρη αδιαφορία των εργολάβων και μηχανικών της εποχής, είχαν ως αποτέλεσμα τα ρέματα να μετατραπούν σε αποχετευτικούς αγωγούς.
Σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι δυνατόν να διακρίνει πια κανείς τη φυσική οντότητα του ρέματος. Η καταστροφή των ρεμάτων ως τμήμα της φύσης νομιμοποιήθηκε από την αντιμετώπισή τους ως “βρώμικων” και επικίνδυνων για τη δημόσια υγεία, που προέκυψε από την πρακτική απόρριψης στα ρέματα αποβλήτων και σκουπιδιών. Ως αποτέλεσμα των διαδοχικών φάσεων έντονης αστικοποίησης, πολύ μικρό μέρος από το κάποτε πυκνό δίκτυο ποταμών και ρεμάτων μπορεί ακόμη να εντοπιστεί.
Το ρέμα που θα σας παρουσιάσουμε σήμερα είναι αυτό του Ποδονίφτη, που αποτελεί παραπόταμο του Κηφισού ο οποίος φέρει και τα εκάστοτε τοπωνύμια όπως ρεματιά Χαλανδρίου, ποταμός Καλαμάς (σύνορα Χαλανδρίου με Φιλοθέη) και ρέμα του Γκούμα (σύνορα Φιλοθέης με Ν. Ιωνία).Το ρέμα του Ποδονίφτη είναι κλειστός αγωγός μόνο στο τμήμα που διατρέχει τη Ν. Ιωνία και σε ένα μέρος από το τμήμα του Χαλανδρίου.

ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 0
Διαβάστε περισσότερα »

Υπόγεια Αθήνα: Σπήλαιο Προφήτη Ηλία Ριζούπολης (αστικό)

Ετικέτες , , , ,


«Ένα κρυστάλλινο υπόγειο παλάτι στην Αθήνα...» (Μυστική Αθήνα & Αττική)
 
Ένα πολύ σημαντικό, αλλά και εξαιρετικά σπάνιο σημείο αναφοράς για την αστική σπηλαιολογία, είναι η παρουσία σπηλαίων μέσα στην πόλη με χώρους υπόγειους, που βέβαια εκτείνονται και κάτω από αυτήν. Η ύπαρξη του σπηλαίου της Ριζούπολης ήταν γνωστή πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ο τότε Δήμαρχος Αθηναίων Κ. Κοτζιάς, είχε αποφασίσει να το μετατρέψει σε κέντρο διασκεδάσεως. Ο πόλεμος ματαίωσε την ενέργεια αυτή, δίνοντας στη σπηλιά και έναν πιο λειτουργικό ρόλο, αυτόν του αντιαεροπορικού καταφυγίου. Το 1960 η επιτροπή της εκκλησίας του Προφήτη Ηλία, που βρίσκεται στην περιοχή πάνω από τον υπόγειο σχηματισμό, ζήτησε από την Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία την εξερεύνηση και μελέτη του σπηλαίου, προς τουριστική αξιοποίηση. Με επικεφαλής την Άννα Πετροχείλου, η έρευνα αυτή ολοκληρώθηκε το 1963 δίνοντας και την πλήρη αποτύπωση και χαρτογράφησή του.
 
Ήταν γνωστό ότι είχε χρόνια να πραγματοποιηθεί επίσκεψη σπηλαιολόγων στο σπήλαιο της Ριζούπολης. Έτσι, αποφασίσαμε να το επισκεφτούμε, και να γνωρίσουμε από κοντά τον εντυπωσιακό του διάκοσμο. Αναμφισβήτητα ένα από τα σημαντικότερα και ωραιότερα σπήλαια της Αττικής, που επιβιώνει κάτω από τον πολεοδομικό ιστό. Ακολουθούν οι φωτογραφίες και η χαρτογράφηση. Απολαύστε το!
 
ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 1
Διαβάστε περισσότερα »

Στα μυστικά της λίμνης Κωπαΐδας (αρχαίες υπόγειες δίοδοι)

Ετικέτες , , , ,


Αρκετές είναι οι απόψεις που έχουν διατυπωθεί μέχρι σήμερα για τα αρχαία αποστραγγιστικά έργα της λίμνης Κωπαΐδας, και περισσότερο δε για τα υπόγεια. Ανάμεσα στις φυσικές καταβόθρες – σπηλαιώδεις διόδους διαφυγής του νερού προς τη θάλασσα, υπήρξαν και μερικά αρχαία υπόγεια τεχνικά έργα, σκοπός των οποίων ήταν να συμπληρώσουν το έργο της φύσης. Πότε όμως ξεκίνησαν να κατασκευάζονται; Από ποιον πολιτισμό; Ολοκληρώθηκαν τελικά; Και τι από αυτά υπάρχει σήμερα; Τα ερωτήματα αυτά προσπαθούν να βρουν τεκμηριωμένες απαντήσεις στο άρθρο που ακολουθεί.
 
Η Κωπαΐδα ήταν η μεγαλύτερη σε έκταση λίμνη στην Ελλάδα. Απλωνόταν προς τα νοτιοανατολικά του Ορχομενού σε μήκος 20 περίπου km και έφτανε ως την Αλίαρτο και το όρος της Σφίγγας και προς τα βορειοανατολικά σε μήκος 25 περίπου km ως τον μυχό του κόλπου των Κωπών. Ο Στράβωνας υπολογίζει την περίμετρό της σε 380 στάδια, δηλ. περίπου 70 km. Επρόκειτο για μία αβαθή και εκτεταμένη λίμνη, η οποία σχηματίστηκε κυρίως λόγω του ότι τα ύδατα του Βοιωτικού Κηφισού, που κατέληγαν σε αυτή, δεν έβρισκαν διέξοδο προς τη θάλασσα.
Η αποξήρανση της Κωπαΐδας ήταν ένα πρόβλημα που απασχόλησε ανά τους αιώνες αρκετούς Έλληνες και ξένους μηχανικούς. Τα περισσότερα έργα του αρχαίου συστήματος αποστράγγισης της Κωπαΐδας ήρθαν στην επιφάνεια από το 1892 και μετά. Τον καιρό εκείνο μηχανικοί που δούλευαν για την εταιρεία «Lake Copais Company Limited», η οποία είχε αναλάβει να αποξηράνει τη λίμνη για το νέο ελληνικό κράτος, ήρθαν αντιμέτωποι με τα πρώτα ευρήματα.

ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 2
Διαβάστε περισσότερα »

Αδριάνειο Υδραγωγείο: Στα άδυτα! (album)

Ετικέτες , , , , ,

 
...Μια κάπως πιο σκοτεινή ματιά σε μυστικές γωνιές του υπόγειου ρωμαϊκού αθηναϊκού υδραγωγείου, σε τούνελ και πηγάδια που δεν εξερευνήθηκαν επισήμως για 80 χρόνια... Το αρχαίο υδραγωγείο ολοζώντανο, εξακολουθεί να εκτελεί ακούραστο το έργο του για πάνω από 1870 χρόνια μετά την κατασκευή του!

Η εξερεύνηση συνεχίζεται!

ΓΙΑ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΘΕΜΑ: "διαβάστε περισσότερα"

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS
Comments 0
Διαβάστε περισσότερα »
Εγγραφή σε: Αναρτήσεις (Atom)