ΑΣΤΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑ. Από το Blogger.
RSS

Οι κατακόμβες της Παναγίας Κατακεκρυμμένης και Φανερωμένης


Οι "παράλληλες" κατακόμβες της Παναγίας Κατακεκρυμμένης στο Άργος και της Παναγίας Φανερωμένης στην Αίγινα, έχουν να διηγηθούν στον επισκέπτη της ελληνικής υπαίθρου δύο παρόμοιες υπόγειες ιστορίες, που ξεκίνησαν -κατά την παράδοση- από την "εύρεση" μιας εικόνας στην είσοδο μιας σπηλιάς. Επίσης, και στις δύο τοποθεσίες οι εικόνες βρέθηκαν σε θέσεις όπου εντοπίζονται κατάλοιπα αρχαίων κτισμάτων, κάποια από τα οποία διατηρούνται εντός των υπογείων στοών (Άργος) και κάποια στην ύπαιθρο (Αίγινα)... 

Με τον όρο κατακόμβες συνήθως αποκαλούνται οι υπόσκαφες κατασκευές των Χριστιανών των πρώτων αιώνων, οι οποίοι αναγκάζονταν να πελεκούν τους βράχους κάτω από την επιφάνεια της γης, να ανοίγουν υπογείους διαδρόμους και κρυψώνες, και να χτίζουν στο εσωτερικό τους ναούς, κοιμητήρια, τάφους και κρύπτες. Οι πρωτοχριστιανικές κατακόμβες με τους σκοτεινούς και αδιέξοδους διαδρόμους και θαλάμους, ήταν δαιδαλώδεις και αποτελούσαν σωστό λαβύρινθο. Στις τρύπες που ήταν ανοιγμένες στους τοίχους των διαδρόμων τοποθετούσαν τα λείψανα εκείνων που μαρτυρούσαν. Αξίζει να προσθέσουμε ότι οι κατακόμβες που χρειάστηκε να ανοίξουν οι Χριστιανοί κατά τους πρώτους αιώνες των διωγμών τους ήταν τόσες πολλές, ώστε σε ένα μόνο ελληνικό νησί των Κυκλάδων, στη Μήλο και κοντά στο χωριό Τρυπητή, είχαν κατασκευαστεί από τον 2ο μέχρι τον 5ο μ.Χ. αιώνα, γύρω στις 1500 (!) κατακόμβες, κάτω από το δάπεδο των οποίων έθαβαν τους νεκρούς κατά χιλιάδες… Διαβάστε εδώ το εκτενές άρθρο μας για τις κατακόμβες της Μήλου.
Στην παρούσα ανάρτηση θα ασχοληθούμε με δύο περιπτώσεις εκκλησιαστικών υπογείων που αν και καλούνται “κατακόμβες”, αποτελούν κάτι το εντελώς διαφορετικό... 

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Αποστολή στα ορυχεία Καολίνη της Μήλου



''Μήλος... ένα νησί με δεκάδες στοές αλλά και πολλούς λόγους δημιουργίας αυτών.
Λόγοι θρησκευτικοί, οχυρωματικοί, αρχαιολογικοί, αλλά και μεταλλευτικοί, έκαναν την Μήλο δικαίως να καυχιέται για την ποικιλομορφία των στοών της''

Ως ηφαιστειογενές νησί, η Μήλος έχει χαρακτηριστική γεωλογία. Τα πετρώματα και ορυκτά, δηλαδή, που αποτελούν το έδαφος και το υπέδαφός της υποδηλώνουν σαφώς την ιδιαίτερη αυτή δημιουργία της. Χαρακτηριστικά είναι κάποια πετρώματα και ορυκτά της Μήλου που "έλκουν την καταγωγή" τους από ηφαιστειακές διεργασίες: μπετονίτης, περλίτης, ελαφρόπετρα, οψιανός, θείο, βαρυτίνη και καολίνης είναι μερικά από αυτά.
Σήμερα θα ασχοληθούμε με τα ορυχεία καολίνη του νησιού. Ένα ορυκτό που λανθασμένα το  συνδέουν με την κιμωλία.  

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Μυστικά του Ναυπλίου: η άγνωστη στοά του υδραγωγείου Grimani


Η Ακροναυπλία απέκτησε την τελική οχύρωσή της με τα σκεπαστά περάσματα, τις υπόγειες διαβάσεις και τις πυλίδες, εν έτει 1714. Παρά όμως τις προσπάθειες των Βενετών μηχανικών ώστε το τείχος της πόλης να είναι ισχυρό, οι Τούρκοι κατέλαβαν το Ναύπλιο την επόμενη χρονιά και μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες. Λέγεται πως ήταν ημέρα Παρασκευή... Μια τοπική παράδοση αναφέρει πως πάνω από την πύλη της ανατολικής πλευράς, ο γενίτσαρος που πρώτος πάτησε το κάστρο στερέωσε το γιαταγάνι του, κι από τότε κάθε Παρασκευή αυτό έσταζε αίμα...
   
Η Ακροναυπλία είναι μια βραχώδης χερσόνησος που ενώνεται με τη στεριά στο ανατολικό της άκρο, στο στενό της Αρβανιτιάς. Σε αυτή την άκρη της χερσονήσου οι Βενετοί κατασκεύασαν το 1706 ένα μικρό φρούριο, που πήρε την ονομασία «Προμαχώνας Grimani» από τον Προβλεπτή του Μοριά, Francesco Grimani. Στην όψη του σώζεται εντοιχισμένο το ανάγλυφο με το βενετσιάνικο λιοντάρι. Ο προμαχώνας αυτός κατασκευάστηκε για την προστασία της πόλης και κυρίως της Πύλης της Ξηράς, η οποία αναστηλώθηκε κατά τη σημερινή εποχή. Διέθετε σήραγγα περιμετρικά μέσα στη βάση του εξωτερικού τείχους του για μυστικές και ασφαλείς κινήσεις του προσωπικού, η οποία χρησιμοποιήθηκε και ως καταφύγιο κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και διατηρείται μέχρι σήμερα, εγκαταλελειμμένη. Επίσης, ένα μικρό τοπικό υδραγωγείο με υπόγεια σήραγγα παρόμοιας τεχνοτροπίας με την προηγούμενη, άγνωστο για εμάς μέχρι το 2011 που το ανακαλύψαμε. Αυτή τη στοά, η οποία παρουσιάζει και "σπηλαιολογικό" ενδιαφέρον, θα επισκεφτούμε στην παρούσα ανάρτηση!

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Τα άγνωστα υπόγεια πολεμικά καταφύγια στην περιοχή Αχαρνών!


Μια νέα έρευνα που μας αποκαλύπτει άγνωστα μέχρι στιγμής υπόγεια καταφύγια της εποχής του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην περιοχή των Αχαρνών, συμπληρώνοντας τη λίστα στην οποία ήδη αριθμούμε μέχρι σήμερα αρκετά από τα ξεχασμένα καταφύγια της Αθήνας, του Πειραιά και των γύρω προαστίων. 

Αυτή τη φορά παρουσιάζουμε δύο ακόμη εντυπωσιακά καταφύγια που βρίσκονται -απρόσμενα- στο Μενίδι, μια περιοχή η οποία έως τώρα μας έδινε υλικό εξερεύνησης σχετικό μόνο με υπόγειες στοές και πηγάδια υδραγωγείων!  Μαρτυρίες κατοίκων χαρακτηρίζουν το πρώτο (που εξερευνήσαμε και πλήρως) ως γερμανικό, ενώ το δεύτερο -αγνώστων λοιπών στοιχείων προς το παρόν- μοιάζει να σχετίζεται με υδραυλικές εγκαταστάσεις της εποχής εκείνης (του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου) αλλά λόγω του ότι βρέθηκε πλημμυρισμένο, δεν στάθηκε δυνατόν να εξερευνηθεί πλήρως, παρά μόνο ο πρώτος κλιμακωτός διάδρομος, μέχρι τη στάθμη του νερού. 

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Το καταφύγιο στον Αδάμαντα της Μήλου... Αποκαλύπτεται!!!


'' ...Ο Δήμος Μήλου σε συνεργασία με τοπικούς παράγοντες και καλλιτέχνες έπραξε το αυτονόητο. Μετέτρεψε έναν εγκαταλελειμμένο χώρο ιστορικής μνήμης σε αίθουσα τέχνης και πολιτισμού. Είναι μια λαμπρή εξαίρεση αξιοποίησης ενός καταφυγίου σε σχέση με την εγκατάλειψη που βιώνουν στο σύνολο τους τα υπόλοιπα εν Ελλάδι καταφύγια...''

«Κατασκευασμένο κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, το υπόσκαφο καταφύγιο στον Αδάμαντα της Μήλου, προοριζόταν στο να προστατέψει ό, τι πιο πολύτιμο, την ανθρώπινη ζωή. Πιο συγκεκριμένα, κατασκευάστηκε μετά από απόφαση εκείνων που έθεσαν την ανθρώπινη ζωή σε απόλυτη επισφάλεια, υπό τις διαταγές δηλαδή του Γερμανικού στρατού κατοχής. Εβδομήντα χρόνια μετά την κατασκευή του, εικαστικοί καλλιτέχνες έρχονται να το κατοικήσουν συμβολικά, προστατεύοντας εντός του άλλες αξίες, εκείνες που είναι εφικτό να αναδειχτούν σε μία εποχή η οποία φέρει τη γνώση των εγκλημάτων ενός πολέμου: τις αξίες του βίου, στη διάκρισή τους από αυτές μιας προστατευμένης σε ένα πολεμικό καταφύγιο «γυμνής ζωής», συνεπακόλουθα τις αξίες της ελευθερίας της βούλησης και της συν-διαμόρφωσης των ορίων της και, επομένως, της ίδιας της επιθυμίας και της εκπλήρωσής της. Πρόκειται για τις αξίες που -έστω φαινομενικά- διατρέχουν το σύγχρονο βίο στους τόπους της εγκαθίδρυσης της δημοκρατίας στις διάφορες μορφές της και των ατομικών δικαιωμάτων που αυτή διασφαλίζει» αναφέρουν οι δυο δημιουργοί του Μαρία Χατζηνικολάου και Νίκος Ποδιάς.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Το σπηλαιοβάραθρο "Χόνι Λάγκι" στον αρχαίο Δήμο Μυρρινούντα


Ένα ακόμη σπήλαιο της πόλης που επιβαρύνθηκε -ιδιαιτέρως λόγω αστικών δραστηριοτήτων κατά το παρελθόν- με σημαντικές πληγές από εκρήξεις παρακείμενων λατομείων, ενώ χρησιμοποιήθηκε και ως αποδέκτης λυμάτων... Σήμερα, 30 χρόνια μετά, είναι πια εντελώς καθαρό, αλλά με ολοφάνερα τα σημάδια της καταστροφής στο εσωτερικό του: αποκομμένοι σταλακτιτικοί όγκοι και ιδιαίτεροι χρωματισμοί στα τοιχώματα, αποτελούν ανεξίτηλες πινελιές των ανθρώπινων παρέμβασεων στο έργο της φύσης. 

Το σπηλαιοβάραθρο με το αρβανίτικο όνομα "Χόνι Λάγκι" βρίσκεται στους βορειοδυτικούς πρόποδες του υψώματος Μερέντα στο Μαρκόπουλο, σε υψόμετρο 120 περίπου μέτρων, στην πλαγιά που σήμερα είναι κατεστραμμένη από τα λατομεία Μαρκοπούλου. Στην ίδια τοποθεσία βρισκόταν ο αρχαίος δήμος Μυρρινούς, το όνομα του οποίου προέκυψε από τις πολλές μυρτιές (μυρρίνες ή μυρσίνες) που υπήρχαν στην περιοχή. Είναι ένα από τα βαθύτερα βάραθρα της Αττικής, με διαδοχικά επίπεδα και αίθουσες που επικοινωνούν με επικλινείς διαδρόμους και στενά περάσματα. 

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Η μάχη των υπονόμων. Μ. Βρετανία: μια έκρηξη που δεν έγινε ποτέ

Ιστορική επέτειος: 24 Δεκεμβρίου 1944 - 24 Δεκεμβρίου 2014

70 χρόνια από τη θρυλική "Μάχη των Υπονόμων"

…Είχε ήδη σκοτεινιάσει όταν κατέβαιναν από το φορτηγό που μετέφερε την ομάδα τους στην περιοχή του Προφήτη Δανιήλ. Εκεί, μπαίνοντας μέσα σε ένα φρεάτιο αφού μετακίνησαν ένα μεταλλικό καπάκι, βρέθηκαν κάτω από τον δρόμο, στα σκοτάδια ενός άλλου κόσμου, υπόγειου, στον οποίο βασίλευαν οι σκιές και οι αρουραίοι… «Απαγορεύεται να αποτύχετε»! Κατά την κατοχή, αυτές οι βρώμικες και σκοτεινές σήραγγες χρησιμοποιήθηκαν ως μυστικές οδοί διαφυγής από τα μπλόκα και τις παγίδες της Γκεστάπο και της Βέρμαχτ. Τώρα είχε έρθει η ώρα να χρησιμοποιηθούν ξανά.

Το ξενοδοχείο "Μεγάλη Βρετανία" στο Σύνταγμα υπονομεύτηκε επιτυχώς με εκρηκτικά στα θεμέλιά του, παραμονή Χριστουγέννων και παραμονές της ιστορικής συνδιάσκεψης μεταξύ Τσώρτσιλ, Παπανδρέου και άλλων προσώπων της πολιτικής αφρόκρεμας της εποχής. Η καταστροφική έκρηξη όμως δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Στο άρθρο που ακολουθεί θα διαβάσετε, μέσα από ζωντανές αναπαραστάσεις και αυθεντικές μαρτυρίες, πώς έφτασε η ομάδα των δυναμιτιστών του ΕΛΑΣ στα θεμέλια του ξενοδοχείου, χρησιμοποιώντας το παλιό δίκτυο των υπονόμων της Αθήνας. Βήμα προς βήμα η πορεία των πρωταγωνιστών και η οργάνωση της μεγάλης αυτής πολεμικής επιχείρησης μέσα από σπάνια ντοκουμέντα και μερικές εικόνες από τις σήραγγες που περπάτησαν τότε.
Μπορούμε εύκολα να φανταστούμε τους ανθρώπους αυτούς να ακολουθούν σιωπηλά τους επικεφαλής των ομάδων, οδηγούμενοι από το πάθος τους για να εκπληρώσουν επιτυχώς την αποστολή τους, αψηφώντας τον κίνδυνο που υπήρχε να ανατιναχθούν όλοι μαζί, αφήνοντας για πάντα εκεί κάτω τα κόκαλά τους...

Σας ευχόμαστε καλή ανάγνωση και καλή χρονιά!

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS